1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer>
جنگهای صلیبی
نبردهای‌ فاطمیان‌ با صلیبیان‌. سقوط‌ بیت‌المقدّس ‌به ‌دست ‌صلیبیان‌، تأثیر بسیار ناگواری‌ بر روحیه ‌مسلمانان ‌گذاشت‌(رجوع کنید به ابن‌تغری‌بردی‌، ج5‌، ص150‌ـ151؛ طقوش‌، ص438 ). فاطمیان‌ خشمگین‌ از این ‌رویداد، پنج ‌بار به‌ بیت‌المقدّس‌ حمله ‌كردند كه‌ نتیجه‌ای ‌نداشت‌. نخستین ‌سپاه ‌ده ‌هزار نفره‌ و به ‌روایتی بیست‌هزار نفره‌ فاطمی‌، به‌ فرماندهی‌ افضل‌بن ‌بدر الجمالی‌، در رمضان 492/ ژوئیه 1092 با صلیبیان ‌در شمال ‌عسقلان‌ روبه‌رو شد و شكست‌ خورد (ابن ‌قلانسی‌، ص‌137؛ ابن‌اثیر، 1399ـ 1402، ج10‌، ص286‌؛ سبط ‌ابن‌جوزی‌، 1416، ص280‌ـ281). بار دیگر، افضل‌ سپاه ‌بزرگی‌ به‌ فرماندهی ‌سعدالدوله ‌طواسی ‌در رجب ‌یا شعبان 494 راهی ‌شام ‌كرد. این ‌سپاه ‌مدتی‌، به ‌امید رسیدن‌ كمكهای‌ بیشتر، در عسقلان‌ ماند و این‌ مدت‌، به‌ فرمانروای‌ بیت‌المقدّس‌، فرصت‌ داد تا به ‌گردآوری‌ لشكر بپردازد. سرانجام‌ در نبردی‌ كه ‌در 11 ذیقعده‌ 494/ 7 سپتامبر 1101 در جنوب‌ رمله‌ روی ‌داد، فاطمیان ‌شكست‌ خوردند و سعد الدوله ‌طواسی‌ كشته ‌شد (ابن‌قلانسی‌، ص140‌؛ مقریزی‌، 1393، ج‌3، ص‌26، 32؛ قس ‌ابن ‌اثیر، 1399ـ1402، ج10‌، ص‌364، تاریخ ‌این ‌رویداد را 496/1103 ذكر كرده‌است‌). افضل ‌برای ‌سومین ‌بار در رجب 495/ آوریل‌1102 پسرش‌، شرف‌المعالی‌، را با بیست ‌هزار سپاهی ‌به ‌سوی ‌رمله ‌فرستاد. شرف‌المعالی‌صلیبیان‌را شكست‌داد و شهر را تصرف‌كرد. بودوئن‌به‌یافا گریخت‌و پس‌از یك‌هفته‌، به‌كمك‌زائران‌مسیحی‌و سربازانی‌كه‌از غرب‌اروپا به‌یافا…
9) ) جنگ ‌ششم‌. در 618ـ619/1222، ژان ‌دو برین‌، به ‌قصد تحریك‌ پاپ ‌و پادشاهان ‌غرب ‌اروپا برای ‌تدارك ‌جنگ ‌جدیدی ‌با مسلمانان ‌و نیز یافتن‌همسر مناسبی ‌برای ‌دخترش ‌یولاند، كه ‌وارث‌ تاج ‌و تخت ‌بیت‌المقدّس‌ بود، راهی ‌اروپا شد. او و كاردینال‌ پلاگیوس‌ در ربیع ‌الا´خر619/ اواخر مه 1222 با پاپ‌ ملاقات ‌كردند و نظر مساعد وی‌ را برای ‌تدارك‌ جنگ ‌صلیبی ‌جدید به ‌دست ‌آوردند (حومد، ج‌2، ص‌238). هم‌زمان‌، ژان‌ دو برین‌، یولاند را به ‌همسری‌ فردریك‌ دوم‌، امپراتور پر قدرت ‌آلمان‌، درآورد (طیبی‌، ص‌67؛ حومد، ج‌2، ص 238ـ239). فردریك ‌كه ‌در جزیره‌ سیسیل ‌پرورش ‌یافته ‌بود (در آن‌ روزگار، بیشتر جمعیت ‌سیسیل ‌را مسلمانان ‌تشكیل ‌می‌دادند)، فرمانروایی ‌دانش‌دوست‌ و به‌ مسلمانان‌ علاقه‌مند بود (رجوع کنید به مقریزی‌، 1418، ج‌1، ص‌354؛ مایر، ص270) و همواره ‌از اجابت ‌درخواست‌ پاپ ‌برای ‌حمله‌ به ‌شرق ‌احتراز داشت‌. ازاین‌رو، پس‌ از ازدواج ‌با یولاند، از نمایندگان‌ پاپ‌ كه‌ در ژوئیه 1225/ جمادی‌الا´خره 622 به ‌دیدارش ‌رفته ‌بودند، خواست‌ تا حمله ‌به‌ مشرق ‌زمین‌ را دو سال‌ به ‌تعویق ‌بیندازند. پاپ ‌این ‌درخواست‌ را پذیرفت‌(حومد، ج‌2، ص240‌؛ نیز رجوع کنید به مایر، ص‌265ـ267). دو سال‌ بعد، پاپ ‌جدید، گرگوریوس‌ نهم‌، از فردریك ‌خواست‌ كه ‌به ‌وعده‌اش‌عمل‌ كند. امپراتور آلمان‌، كه‌ به‌ پادشاه…
مجموعه ‌جنگهای ‌مسیحیان‌ غرب ‌اروپا با مسلمانان ‌بخشهایی ‌از جهان ‌اسلام‌ بین ‌سده ‌پنجم ‌و هفتم‌/ یازدهم ‌و سیزدهم‌. این ‌جنگها به ‌دعوت‌ مقامات‌ كلیسای‌ كاتولیك ‌رومی ‌و همراهی‌ و حمایت ‌امپراتور روم‌ شرقی‌، با اعلام ‌هدف‌ آزادسازی ‌بیت‌المقدّس (اورشلیم‌) و زادگاه‌حضرت‌مسیح‌علیه‌السلام ‌و دیگر معالم‌ مسیحی‌در فلسطین‌از دست‌مسلمانان ‌و ایجاد دولتهای ‌صلیبی‌در نقاط ‌مختلف ‌فلسطین ‌صورت ‌گرفت‌. جنگهای‌صلیبی‌مجموعاً هشت‌بار به ‌وقوع‌ پیوست‌. اروپاییان ‌دست‌ یافتن ‌به ‌ثروتهای‌ عظیم‌شرق ‌را مطمح‌ نظر داشتند و رسیدن ‌به ‌اهداف ‌اقتصادی ‌و اجتماعی ‌نتایجی ‌بسیار مهم‌ و تأثیرات ‌متقابل ‌زیادی ‌بر طرفین‌ جنگ‌ داشت‌. 1) گزارش ‌منابع‌. منابع ‌و مطالعات ‌در باره ‌جنگهای ‌صلیبی‌ــ كه‌ مناطق‌ وسیعی‌ از اروپا و شام ‌و تركیه ‌و مصر و شمال ‌افریقا را دربرگرفت‌ و در آن‌اقوام ‌و طوایف ‌مختلفی ‌با زبانها و معتقدات‌و باورها و انگیزه‌های‌گوناگونی‌شركت‌كردند ــ بسیار زیاد است‌و مورخان‌و محققان‌، با اهداف‌و انگیزه‌ها و سلایق‌مختلف‌و به‌اقتضای‌زمان‌، به‌جنبه‌ای‌از این‌جنگها پرداخته‌اند. اجمالاً منابع‌در این‌باره‌را می‌توان‌به‌دو دسته‌اسلامی ‌و غیراسلامی‌، و هر دسته ‌را نیز به‌ دو مجموعه ‌قدیم ‌و جدید تقسیم‌كرد. بدیهی‌است‌كه‌تحلیلهای‌مؤلفان‌هر دسته‌، متأثر از دیدگاه‌آنهاست‌و از این‌رو، تحلیلها و آثارشان‌، متفاوت ‌و بعضاً مغایر یا برعكس‌است‌. مثلاً، كشیشان‌ و مورخان ‌غربی ‌، كه‌با سپاهیان‌صلیبی‌وارد شرق‌شدند، این‌جنگها را نوعی‌جهاد مقدّس‌تلقی‌می‌كردند، اما مورخان‌ مسلمان‌ آن‌ را تجاوز به‌ سرزمینهای‌…